Od 15 listopada 2023 roku w Polsce obowiązują nowe przepisy dotyczące odrzucenia spadku w imieniu dziecka. Zmiany te upraszczają procedurę i umożliwiają rodzicom oraz opiekunom prawnym łatwiejsze podjęcie decyzji o zrzeczeniu się spadku w imieniu małoletnich spadkobierców. To ważna zmiana, która daje rodzicom większą kontrolę nad ochroną majątku dziecka, szczególnie w sytuacjach, gdy spadek obciążony jest długami. Dzięki nowym regulacjom, odrzucenie spadku stało się prostsze. W artykule tym wyjaśnimy, jak działa uproszczona procedura odrzucenia spadku w imieniu małoletniego dziecka, a także na co zwrócić uwagę.
Spis treści
Czym jest odrzucenie spadku i dlaczego jest ważne?
Złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku może dotyczyć zarówno pełnoletnich spadkobierców, jak i małoletnich dzieci. W przypadku dzieci, decyzję o odrzuceniu spadku podejmuje ich przedstawiciel ustawowy, najczęściej rodzic posiadający pełną władze rodzicielską.
Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, oświadczenie o odrzuceniu spadku należy złożyć w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o swoim powołaniu do dziedziczenia po zmarłym.
Decyzja o odrzuceniu spadku jest szczególnie ważna, gdy spadek wiąże się z koniecznością spłaty zobowiązań finansowych, takich jak kredyty czy pożyczki. W przypadku małoletnich spadkobierców, złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku wymaga zgody sądu rodzinnego.
Nowe przepisy – uproszczenie procedury
Jeżeli dziecko jest powołane do dziedziczenia w wyniku uprzedniego odrzucenia spadku przez rodzica, może on odrzucić spadek w imieniu dziecka bez zgody sądu opiekuńczego. Warunkiem jest, aby rodzic, który dokonuje tej czynności, miał pełną władzę rodzicielską i aby drugi rodzic, również posiadający władzę rodzicielską, wyraził na to zgodę. Alternatywnie, oboje rodzice mogą dokonać odrzucenia wspólnie.
Ponadto, jeśli spadek odrzucają także inne dzieci rodziców (np. rodzeństwo dziecka), to również nie ma potrzeby uzyskiwania zgody sądu. W takich sytuacjach rodzice mogą złożyć odpowiednie oświadczenie u notariusza lub w sądzie.
Złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego dziecka w uproszczonej procedurze, bez uprzedniej zgody sądu rodzinnego wymaga spełnienia następujących warunków:
- Posiadanie władzy rodzicielskiej – rodzice dziecka muszą posiadać pełną władzę rodzicielską,
- Zgoda obojga rodziców – odrzucenie spadku wymaga zgody obojga rodziców. Jeśli jeden rodzic się sprzeciwi lub nie może wyrazić zgody, drugi rodzic nie będzie mógł skorzystać z uproszczonej procedury,
- Dziedziczenie po odrzuceniu przez rodzica – dziecko może odrzucić spadek tylko wtedy, gdy uprzednio jeden z rodziców złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłym, co w dalszej kolejności spowodowało powołanie do dziedziczenia małoletniego dziecka
Przykład: matka odrzuca spadek po swojej matce (babci dziecka), a dziecko (wnuk) może odrzucić spadek po babci,
- Odrzucenie przez innych spadkobierców – jeśli rodzic, który uprzednio odrzucił spadek po zmarłym, ma dwójkę małoletnich dzieci to aby skutecznie skorzystać z uproszczonej procedury, dwójka małoletnich również musi odrzucić spadek po zmarłym. W przypadku pełnoletnich dzieci, najpierw pełnoletni spadkobierca musi odrzucić spadek, żeby można było to zrobić w imieniu dziecka niepełnoletniego.
Podsumowanie
Możliwość odrzucenia spadku w imieniu dziecka bez zgody sądu opiekuńczego jest uzależniona od kilku czynników, w tym władzy rodzicielskiej, zgody obojga rodziców oraz tytułu powołania do dziedziczenia wynikającego z wcześniejszego odrzucenia spadku przez rodzica.
W sytuacjach, w których nie zostały spełnione powyższe warunki, nadal konieczne będzie wystąpienie do sądu opiekuńczego w celu uzyskania zgody na złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego dziecka.
W przypadku wątpliwości dotyczących procedury odrzucenia spadku, w szczególności w odniesieniu do działań podejmowanych w imieniu małoletniego dziecka – zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią, celem uzyskania szczegółowej porady prawnej.
